ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਦਾ 27ਵਾਂ ਦਿਨ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ, ਚੀਨ, ਰੂਸ, ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਮੇਤ ਦੋਸਤਾਨਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਵਿਚ ਈਰਾਨੀ ਕੌਂਸਲੇਟ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਕੌਂਸਲੇਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਦੋਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ’ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬੰਦ ਹੈ ਜੋ ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ। ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਧੀਨ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਅਮਰੀਕੀ ਐਫ/ਏ-18 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿਚ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ (ਆਈਆਰਜੀਸੀ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਈ।
ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਹ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਤੇਲ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 85% ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ 55-60% ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਇਥੇ ਇਕ ਮੁੱਖ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਪਲਾਈ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।
ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 100 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜਲਡਮਰੂ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਤਣਾਅ ਦੌਰਾਨ ਜਹਾਜ਼ ਬੀਮਾ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵਧਿਆ। ਹੁਣ ਰਸਤਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਹੁਣ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਤੋਂ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।
