ਮੱਕਾ (8 ਅਗਸਤ 2026)
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ:
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀਏ ਨੇ ਮੱਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਿਕੋਣੇ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ‘ਤੇ ਹੋਇਆ ਹਮਲਾ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵਿਸਥਾਰ:
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਤੁਰਕੀਏ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਮੱਕਾ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਕਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀਏ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਜਬ ਤਈਅਪ ਅਰਦੋਗਾਨ ਨੇ ਆਪ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ। ਮੱਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਡੀਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਮੱਕਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤਾ’ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ:
- ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ: ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ‘ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਮਲਾ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
- ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਚਾਰਟਰ: ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਚਾਰਟਰ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 51 ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ: ਤਿੰਨੋਂ ਦੇਸ਼ ਰਣਨੀਤਕ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨਗੇ, ਸੰਯੁਕਤ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣਗੇ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਰਸਮੀ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਗੇ।
- ਰੱਖਿਆ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ: ਡਰੋਨ, ਨੇਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
- ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਪਰਮਾਣੂ ਗੁੱਟ ਨਹੀਂ: ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ, ਫਿਰਕੂ ਜਾਂ ਪਰਮਾਣੂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਦਾ ਗੁੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
